Barcelona’yı Anlatan Eskişehir Köyünde Yabancı Yerleşim Talepleri: Bu İmar Şekli Tek Başına Bir Özgünlük

Eskişehir’in sınırları içinde bulunan Abbashalimpaşa Mahallesi, Balkan Savaşları sırasında 19. yüzyılın sonlarında bölgeye yerleşen göçmenlerin elinden çıkmış tarihi bir dokuya sahip. Ancak bu mahallenin en dikkat çekici özelliği, günümüz modern kent planlamalarında sıkça görülen çıkmaz sokakların hiç bulunmamasıdır. Mahalle sakinleri ve muhtarları Mehmet Güçen tarafından dile getirdiğine göre, bölge ilk kurulduğu andan itibaren kare blokların oluşturulduğu düzenli bir yapıya sahipken bu özgün mimari anlayış günümüze kadar korunarak sürdürülmektedir. İspanya’nın Barcelona şehrindeki çarpıcı sokak planlamasını hatırlatan bu yerleşim yapısı, Türkiye genelinde eşine az rastlanan nadir örneklerden biri olarak öne çıkmaktadır.

Mahallenin imar dokusu o kadar titizlikle koranmış bir şekilde tasarlanmıştır ki, yüzyılı aşkın süre boyunca değişime uğramadan ilk planına sadık kalmayı başarmıştır. Bu düzenli yapı, sadece estetik bir güzelliği değil aynı zamanda toplumsal yaşamda belirli bir disiplin ve uyumu yansıtmaktadır. Sokakların her zaman iki yönde ulaşılabilir olması, yangın güvenliği açısından da büyük avantaj sağlamasıyla birlikte günlük hayatı kolaylaştırmaktadır. Bölgeye yerleşmek isteyen vatandaş sayısının oldukça fazla olduğu belirtildiği halde muhtar Güçen, mevcut yapıyı korumak adına yeni yerleşim taleplerine izin verilmeyeceğini açıkça ifade etmiştir.

Uzmanlar ve şehir planlamacıları bu tür tarihi dokunun korunmasının ne kadar önemli olduğunu vurgulamaktadır. Abbashalimpaşa Mahallesi gibi özel bir imar yapısına sahip bölgelerin varlığı, modern kentsel gelişim anlayışıyla geçmişin değerlerini nasıl harmanlayabileceğinin somut kanıtı niteliği taşımaktadır. İmar planlarının yıllar içinde değişmesi ve çıkmaz sokakların yaygınlaşması gibi evrensel bir durum olsa da bu mahallenin o ilk günkü düzgünlüğünü koruması oldukça nadirdir. Bu durum, bölgeyi sadece turistik bir cazibe merkezi olmaktan çıkarıp, tarihsel mirası ile gelecek nesillere aktarılması gereken değerli bir kültürel mekân haline getirmektedir.

Bu mahallenin sahip olduğu özelliklerin Türkiye genelinde eşsiz olduğunu ifade eden yerel halk, bölgenin korunmasının önemini büyük ölçüde vurgulamaktadır. Büyük şehirlerdeki yoğun nüfus artışı ve modernleşme süreci içinde bile bu kadar özgün bir yapıyı ayakta tutabilmek gerçekten olağanüstüdür. Yerli vatandaşların gelip yerleşmek istemesine rağmen izin verilmemesi, bölgenin tarihi bütünlüğünü koruma kararlılığından kaynaklanmaktadır. Böyle bir düzenlemenin sürdürülmesi, gelecekte oluşabilecek yapısal bozulmaları ve imarsal karmaşayı önlemek adına gerekli olan tedbirler arasındadır.

Abbashalimpaşa Mahallesi’nin bu benzersiz yapısı, Türkiye’deki kentsel dönüşüm tartışmalarında farklı bir perspektif sunmaktadır. Tarihi dokunun korunması ile modern yaşamın ihtiyaçları arasında denge kurmak her zaman zor olsa da bu mahalle başarıyla örnek teşkil etmektedir. Bölgenin UNESCO Dünya Mirası listesine aday gösterilmesi gibi global ölçekte tanınırlık kazanması umulan süreçte, mevcut koruma kararlarının önemi artmaktadır. Bu sayede hem geçmişle bağımız kesilmezken hem de geleceğe doğru sağlıklı bir kentsel planlama yol izlenmiş olacaktır.

Kaynak: Hürriyet – Anasayfa | Orijinal haber