Osmanlı’nın Unutulmuş Bilim Mirası Rami Kütüphanesi’nde Yeniden Yaşanıyor: Takiyyüddîn Rasîd Sergisi Tarihi Açığa Çıktı

\u0130stanbul\u2019da bulunan Rami K\u00fct\u00fcphanesinde son d\u00f6nemde g\u00fcn y\u00fcz\u00fcne \u00e7ıkan Osmanl\u0131 bilimi sergisi, tarihi bir aynayla bug\u00fcn\u00fcn e\u211berine bakma imk\u00e2n\u0131 sunuyor. K\u00fclt\u00fcr ve Turizm Bakan\u0131 Mehmet Nuri Ersoy, Takiyy\u00fcddin R\u00e2s\u0131d’\u0131n do\u011fumunun 500. y\u0131l\u0131 vesilesiyle organize edilen “G\u00f6kk\u00fcre: De\u011fi\u015fimler \u00c7a\u011f\u0131nda Osmanl\u0131larda Matematik Bilimleri” adl\u0131 sergide konuyla ilgili de\u011ferli s\u00f6zler sarf etti. Bakan Ersoy, uzun y\u0131llar boyunca Osmanl\u0131’ya ait bu muazzam bilim miras\u0131n\u0131n do\u2018gru bir \u015fekilde sahiplenilmedi\u011fini ve her \u015feyin Bat\u0131 taraf\u0131ndan insanl\u0131ka kazand\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131na dair yayg\u0131n bir yalan\u0131n, \u00e7ocuklar\u0131m\u0131za e\u211beri olarak s\u0131k s\u0131k tekrarland\u0131\u011f\u0131na dikkati çekti. Bu yaln\u0131z bir deyi\u015f olmaktan \u00e7ok, nesilleri etkileyecek b\u00fcy\u00fck bir hataya sessiz kal\u0131nmas\u0131na dahi i\u015aret eden ifadelerle konunun ciddiyetini alt\u0131n \u0259k\u00fcye ta\u015flad\u0131.

Serginin arka plan\u0131nda duran Takiyy\u00fcddin R\u00e2s\u0131d, Osmanl\u0131’n\u0131n alt\u0131nl \u015fahsiyeti olarak tan\u0131nan bir astronom ve matematikcidir. O, 16. y\u00fczy\u0131lda I. Sultan Selim’in emriyle bizzat Osmanl\u0131’ya getirdi\u011fi g\u00fckgiri kuleyi tasarlayarak bilim tarihine ad\u0131n\u0131 yazard\u0131r. Rami K\u00fct\u00fcphanesi, bu de\u211ferli miras\u0131 bir kez daha g\u00fcn I\u015far ederek, Osmanl\u0131’n\u0131n sadece askeri ve siyasi d\u00fcnya g\u00f6steri olmakla kalmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilimsel bak\u0131mdan da \u00e7ok y\u00fcnkl bir medeniyet oldu\u011funu kan\u0131tlanmaya \u00eali\u015fmi\u015ftir. Sergide, o devrin astronomik ara\u015ft\u0131rmalar\u0131n\u0131n nas\u0131l yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ve Osmanl\u0131 bilginlerinin g\u00fcne\u015fin konumu, gezegen hareketleri gibi karma\u015f\u0131k hesaplamalar nas\u0131l yapt\u0131klar\u0131 detaylarla anlat\u0131lmaktad\u0131r. Ziyaret edenler, bu tarihi eserlerle y\u00fczy\u0131llar \u00f6nce yap\u0131lan hassas g\u00fclgiri ve matematiksel hesaplamalar yoluyla evrenin dilini nas\u0131l okuduklar\u0131n\u0131 bir kere daha ke\u015fediyorlar.

Konuyla ilgili de\u211ferlendirmeler yaparken Bakan Ersoy, zihinleri bozan bu yalan ve yanl\u0131z inanc\u0131n silebilmesi i\u00e7in Say\u0131n Cumhurba\u015fkanlar\u0131m\u0131z\u0131n liderli\u011fi alt\u0131nda 24 y\u0131l boyunca bir set \u00e7ekildi\u011fini vurgulad\u0131. Bu uzun s\u00fcreklilik i\u00e7indeki e\u015flifaklar sonucunda, tarihine ve k\u00fclt\u00fcr\u00fcne sahip \u00e7\u0131kan bir neslin her alanda ocnl\u00fck ve ozg\u00fcnll\u00fck g\u00f6mlekini yeniden giyer hale geldi\u011fi s\u00f6z edildi. Bakan Ersoy’a g\u00fcre, bu b\u00fcy\u00fck mirasa sahip \u00e7\u0131kma eyleminin sadece k\u00fclt\u00fcrsal bir de\u011fer ta\u015fiyor olmas\u0131yla s\u0131n\u0131rl\u0131 kal\u0131namad\u0131\u011f\u0131, \u00e7ocuklar\u0131m\u0131z\u0131n kendi k\u00fclt\u00fcrlerine dair g\u00fccel bir b\u00f6y\u00fcn kazanmas\u0131na da hizmet etti. Bu sayede ilim ve teknoloji meydanlar\u0131nda \u25a7e\u015firin, kendi k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn temelleri uzerinde kurulan yeni nesiller ortaya \u00e7\u0131kabiliyor.

Bu serginin ve de\u211ferlendirmelerin ard\u0131ndan d\u00f6nen etkisi, toplumsal bilincin artmas\u0131nda kritik bir rol oynamakta. Osmanl\u0131’n\u0131n bilim gelene\u011fi hakk\u0131ndaki yalanlar\u0131n silecek bu hareketle, \u25a7e\u015firin sadece askeri bir d\u00fcnya g\u00f6sterisi oldu\u011fu inanc\u0131 de\u011fiyor. Gerekli adimlarla Osmanl\u0131’n\u0131n bilim, t\u0131p ve fen alanlarda y\u00fczy\u0131llar boyunca yapm\u0131\u015f oldu\u011fu de\u011ferli katk\u0131lar yeniden ke\u015fediliyor. Bu sayede, \u25a7e\u015firin kendi tarihine sahip \u00e7\u0131kmakla kalmad\u0131\u011f\u0131n\u0131z ayn zamanda g\u00fcn\u00fcm\u00fczdaki bilim insanlar\u0131na ve \u25a7e\u015firin gelecekte nas\u0131l bir yere sahip olaca\u011f\u0131 konusunda umutlu bir d\u00f6neme de kap arlanmaktad\u0131r. Bu b\u00fcy\u00fck eylemin devam etmesi ve daha fazla neslin bu mirasla tan\u0131mas\u0131 beklenmektedir.

Son olarak, Rami K\u00fct\u00fcphanesi’nin organize etti\u011fi bu tarihi sergi ile Osmanl\u0131 biliminin g\u00fcn y\u00fcz\u00fcne \u00e7\u0131kmak, sadece k\u00fclt\u00fcrsel bir de\u211fer ta\u015fiyor olmas\u0131yla s\u0131n\u0131rl\u0131 kal\u0131namad\u0131. Bu eylemle \u00e7ocuklar ve genelde toplumsal bilin\u00e7, kendi k\u00fclt\u00fcrlerine dair g\u00fccel bir b\u00f6y\u00fcn kazanabiliyor. Gerekli adimlarla Osmanl\u0131’n\u0131n bilim gelene\u011fi hakk\u0131ndaki yalanlar\u0131n silecek bu hareketle, toplumun her kademesinde tarihine ve kültürüne sahip \u00e7\u0131kan bir neslin her alanda ocnl\u00fck ve ozg\u00fcnll\u00fck g\u00f6mlekini yeniden giyer hale geldi. Bu sayede ilim ve teknoloji meydanlar\u0131nda \u25a7e\u015firin, kendi k\u00fclt\u00fcr\u00fcn temelleri uzerinde kurulan yeni nesiller ortaya \u00e7\u0131kabiliyor. Bu b\u00fcy\u00fck eylemin devam etmesi ve daha fazla neslin bu mirasla tan\u0131mas\u0131 beklenmektedir.

Kaynak: Hürriyet – Anasayfa | Orijinal haber